Stefan Batory (1576-1586)

 

 

Urodzony w 1533 roku, syn wojewody siedmiogrodzkiego Stefana Batorego i Katarzyny Telegdi. W 1571 roku został księciem Siedmiogrodu, w 1575 roku królem Polski. Na początku panowania uśmierzył bunt Gdańska, który nie uznał jego wyboru. Przez powołanie Trybunału Koronnego uszczuplił władzę monarszą, występował jednak przeciw samowoli magnatów. Choć popierał kościół katolicki, przestrzegał tolerancji religijnej. Prowadził z dużym talentem wojnę z Moskwą, zakończoną w 1582 roku (rozejm w Jamie Zapolskim) przyznaniem Polsce Inflant i ziemi połockiej. Zmarł nagle w 1586 roku w trakcie montowania ligi antytureckiej, pochowany na Wawelu.

 

1

 

11

                                                                                                                                                                                                                    1a           

 1576 - Elekcja Stefana Batorego (panowanie do 1686). Konflikt Stefana Batorego z popierającym Habsburgów Gdańskiem;

1577 - Zwycięstwo Jana Zborowskiego nad wojskami gdańszczan nad Jeziorem Lubieszowskim. Nowa wojna polsko-moskiewska o Inflanty (do 1582). Traktat geograficzno-historyczny Polonia Marcina Kromera. Oficjalne przyjęcie przez polskie duchowieństwo uchwał soboru trydenckiego;

 

2

 

Okupacja Inflant przez Moskwę;

 

1578 - Utworzenie Trybunału Koronnego (w Piotrkowie, stąd nazwa Piotrków Trybunalski) oraz zorganizowanie piechoty wybranieckiej. Powstanie Lwowskiego Towarzystwa Strzeleckiego - pierwowzór milicji miejskiej. Wystawienie Odprawy posłów greckich Jana Kochanowskiego;

                                                                                                      2a

 

 13

 

9

 

6

                                    

1579 - Zdobycie Połocka (w wojnie z Rosją). Założenie Akademii Wileńskiej przez Stefana Batorego. Żywoty świętych Piotra Skargi;

 

3

 

1580 - Zdobycie Wielkich Łuk (w wojnie z Rosją). Założenie Zamościa przez Jana Zamoyskiego. Treny Jana Kochanowskiego;

 

7

 

8

 

10

 

12

 

1581 - Oblężenie Pskowa przez wojska hetmana Jana Zamoyskiego (w wojnie z Rosją), korzystny rozejm;

 

4

 

1582 - Rozejm z Rosją w Jamie Zapolskim (odzyskanie Inflant i ziemi połockiej). Utworzenie rejestru kozackiego (początek regularnych oddziałów w armii polskiej). Podróż Mikołaja Radziwiłła zwanego Sierotką do Palestyny, Syrii i Egiptu (do 1584);

 

To właśnie Stefanowi Batoremu zawdzięczamy wydanie w Niepołomicach przywileju z 29 stycznia 1583 roku, tak ważnego dla dziejów komunikacji pocztowej. Aktem tym Batory nie tylko zatwierdził organizację poczty ustanowioną jeszcze przez Zygmunta Augusta i ponownie powierzył jej kierownictwo Sebastianowi Montelupiemu oraz jego bratankowi Waleremu, lecz również wprowadził dla przesyłek prywatnych w kraju (bez względu na odległość) jednolitą taryfę listową (4 gr. od 1 łuta). Wyprzedził tym samym o prawie 250 lat reformę poczty angielskiej dokonana przez Rowlanda Hilla. Poczta polska – jako jedyna w Europie – stosowała do roku 1840 jednolite opłaty za korespondencję.

 

14

 

1584 - Wyrok śmierci na magnata Samuela Zborowskiego, buntownika i warchoła. Pierwsze wydanie Fraszek Jana Kochanowskiego;

 

5

 

1585 - Zbiorowe wydanie dzieł Jana Kochanowskiego;

1586 - Śmierć Stefana Batorego w Grodnie;