Konrad I Mazowiecki

 

 

 

Urodzony około 1187 roku młodszy syn Kazimierza Sprawiedliwego I Heleny księżniczki znoimskiej. W 1202 roku na podstawie umowy ze swym starszym bratem Leszkiem Białym objął Mazowsze i Kujawy. Nękany ciągłymi najazdami Prusów, gdy nie przyniosły rezultatu organizowane przeciw nim wyprawy krzyżowe książąt polskich, sprowadził do obrony granic Mazowsza w 1226 roku zakon krzyżacki i nadał mu jako lenno ziemię chełmińską i Nieszawę. Po śmierci Leszka Białego rozpoczął walkę o sukcesję po nim, udało mu się jednak tylko przejściowo opanować Kraków w 1229 roku i ponownie w latach 1241 - 1243. Zmarł w 1247 roku w trakcie przygotowań do kolejnego najazdu na stolicę Małopolski.

 

1

 

7

 

1229 - Uwięzienie w Płocku Henryka Brodatego przez Konrada Mazowieckiego. Atak Władysława Odonica i Konrada Mazowieckiego na Wielkopolskę. Panowanie Konrada Mazowieckiego (do 1230, 1241 - 1243);

1230 - Odzyskanie Lubusza przez synów Henryka Brodatego. Lokacja Poznania (ponowna w 1253). Na Śląsku urodził się Witelo (ok., zm.1280). filozof, przyrodnik, matematyk, autor dzieła "Perspectiva", uważanego za podręcznik optyki;

 

12

 

14 a

 

1241 - Pierwszy najazd mongolski (plemię Tatarów), klęska w bitwie pod Legnicą (śmierć Henryka Pobożnego). Panowanie Konrada Mazowieckiego (do 1243);

 

2

 

2a

 

6 5

 

8

 

9

 

10

 

11

 

Jest to chwila - gdy po napadzie Tatarów i spustoszeniu całej prawie Polski - obecni opłakują zgon Henryka Pobożnego księcia wrocławskiego, który zginął na polu bitwy pod Legnicą, a z nim kwiat rycerstwa. Piersiami swymi zasłaniali zagrożoną Ojczyznę, ratowali zdobycze pracy pokoleń od ostatecznej zagłady. Złączyła śmierć dzielnego księcia śląskiego, marzącego o królewskiej koronie w zjednoczonej Polsce - z poprzednikiem przyszłych zajadłych jej wrogów - Wielkim Mistrzem krzyżackim. Miasta w ruinie - wsie wyludnione - żałoba ogólna - oto treść obrazu.
W katedrze wrocławskiej stoją mary bohaterów.
Chwile pogrzebowych uroczystości. W trumnach zwłoki Henryka śląskiego - Wielkiego Mistrza Poppona V. Ostierna i Bolesława morawskiego, nad nimi sztandary z godłami dzielnic Polski. Św. Jacek Odrowąż odprawia nabożeństwo - usługuje mu błog. Czesław. Biskupi: krakowski Prandota, wrocławski Tomasz i arcybiskup gnieźnieński Fulko - odmawiają modlitwy nad zmarłymi. Cały obraz oddaje tę chwilę żałobnego nastroju i rozpaczy. Św. Jadwiga śląska, matka Henryka - leży krzyżem. Żona jego, Anna, z dziećmi klęczy pochylona pod ciężarem żalu. Konrad mazowiecki, przyszły burzyciel spokoju wśród krewniaków, stoi oparty o balustradę, przy nim opłakuje śmierć syna Klemens z Ruszczy, kasztelan krakowski. W stallach święte: Gertruda, Salomea i Bronisława - a po stopniach stall schodzi młody Przemysław przyszły Odnowiciel Polskiej Korony.

 

13

 

3

 

Rozpad państwa Henryków Wrocławskich. Krakowskie złączone z Mazowszem przez Konrada I Mazowieckiego. Usamodzielnienie się Sandomierszczyzny za Bolesława V Wstydliwego. Wielkopolska we władaniu książąt z miejscowej linii Piastów. Przyłączenie ziemi słupskiej do Pomorza Wschodniego.

 

1242 - Powstanie Prusów przeciw Krzyżakom (po stronie zakonu - Konrad Mazowiecki), wspierane przez księcia Świętopełka;

1243 - Bitwa pod Suchodołem - zbuntowane rycerstwo popierające Bolesława Wstydliwego pokonuje siły Konrada Mazowieckiego. Panowanie Bolesława Wstydliwego (do 1279). Lokacja Szczecina (ponowna w 1245);

 

4

 

Bolesław V Wstydliwy łączy Krakowskie z Sandomierszczyzną. Krzyżacy w Prusach zajmują tereny do Łyny. Powrót kasztelanii Wyszogrodzkiej do Kujaw.