Kazimierz Jagiellończyk (1447-1492)

 

 

Urodzony w 1427 roku młodszy syn Władysława Jagiełły i Zofii z Holszan. W 1440 roku obwołano go na Litwie wielkim księciem. W siedem lat potem koronował się na króla Polski. W 1454 roku w Nieszawie nadał szlachcie większe przywileje rozpoczynając okres demokracji szlacheckiej. W tym samym roku przyjął hołd stanów pruskich, co rozpoczęło trzynastoletnią wojnę z Krzyżakami. Pokojem toruńskim w 1466 roku przyłączono do Polski Pomorze Gdańskie, Prusy Królewskie i Warmię, co przyczyniło się do gospodarczego rozkwitu kraju. Żonaty z Elżbietą z domu Habsburgów miał sześciu synów i siedem córek. Dla najstarszego syna Władysława uzyskał tron czeski (1471 r.) i węgierski (1490 r.). Zmarł w 1492 roku i został pochowany na Wawelu.

 

1

 

 

1447 - Panowanie Kazimierza Jagiellończyka (do 1492). Unia personalna z Litwą;

1454 - Wojna trzynastoletnia z Krzyżakami (do 1466). Klęska pospolitego ruszenia pod Chojnicami. Przywileje nieszawskie (zakaz zwoływania pospolitego ruszenia bez zgody szlachty);

 

Medal zaprojektowany został przez wielokrotnie nagradzanego projektanta monet i medali w Polsce – Roberta Kotowicza. W centralnej części oraz wzdłuż dolnej krawędzi awersu widoczna jest kolorowa scena z bitwy pod Chojnicami 1454 roku, przedstawiąjaca starcie z połączonymi siłami Królestwa Polskiego i Związku Pruskiego przeciwko zakonowi krzyżackiemu.


Dynamiczny rysunek doskonale oddaje ruchy walczacych, każdy szczegół ich szat oraz uzbrojenia. Na pierwszym planie obrazu odcina się rzeźbiarski relief o barwie naturalnego srebra. Ukazuje on postać polskiego rycerza szarży ciężkiej kawalerii z mieczem. W górnej części wzoru wzdłuż otoku widnieje napis „BITWA POD CHOJNICAMI 1454”.


Rewers przedstawia kolekcję różnych rodzajów uzbrojenia historycznego typowego dla polskiej armii. Na medalu widoczne są m.in. kirys, hełm, szable, miecze, piki oraz choragiew. W otoku znajduje się nazwa kolekcji „BITWY POLSKIGO ORĘŻA”.

 

83

 

84

 

85

 

86

 

66

 

1a

 

Król Kazimierz 10 lutego 1454 ożenił się z Elżbietą Rakuszanką z Habsburgów, która w przyszłości miała zyskać zaszczytny tytuł Matki Królów dając mu trzynaścioro dzieci, w tym sześciu synów, z których czterech zostało królami.

 

1456 - Urodził się Jan Łaski (zm. 1531), arcybiskup gnieźnieński, kanclerz wielki koronny;

 

35

 

39

 

40

 

41

 

1457 - Przywileje Kazimierza Jagiellończyka dla Gdańska, Torunia i Elbląga. Zajęcie Malborka przez Polaków (przeniesienie stolicy państwa zakonnego do Królewca). Urodził się Maciej z Miechowa (zm. 1523), kronikarz;

1462 - Zwycięstwo Piotra Dunina nad Krzyżakami w bitwie nad Jeziorem Żarnowieckim;

 

2

 

1443 - Zakup Księstwa Siewierskiego przez biskupa krakowskiego;

1456 - Zakup przez Koronę Księstwa Oświęcimskiego;

1462 - Inkorporacja lennego Księstwa Bełskiego oraz części Mazowsza - ziemi gostynińskiej i rawskiej;

1463 - Zwycięstwo okretów Gdańska i Elbląga nad flotą krzyżacką w bitwie na Zalewie Wiślanym;

 

4

 

1464 - Poddanie przez Krzyżaków zamku w Gniewie;

1466 - Drugi pokój toruński - zakończenie wojny trzynastoletniej z Krzyżakami;

 

5

 

6

 

37

 

62

 

 42a

 

42b

 

43

 

44

 

45

 

W 1454 r. zostało utworzone województwo pomorskie, które ostatecznie ukształtowało się po II pokoju toruńskim w 1466 r. Było zwyczajowo zaliczane do obszaru Prus Królewskich.

 

38

 

60

 

3

 

Na mocy II pokoju toruńskiego, inkorporacja przez Koronę, Prus Królewskich z Warmią - reszta Prus zhołdowana (Prusy Krzyżackie). Ziemia lęborsko-bytowska lennem koronnym w rękach książąt zachodniopomorskich.

 

1467 - Powierzenie przez Kazimierza Jagiellończyka wychowania swoich sześciu synów Władysława. Kazimierza, Jana, Aleksandra, Zygmunta, Fryderyka) Janowi Długoszowi;

1468 - Rozwój Gdańska, ważnego ośrodka handlowego i portowego Polski. Wisła głównym szlakiem handlowym;

 

Nie sposób nie ująć tu Żurawia gdańskiego. Żuraw - to symbol Gdańska i morskiego charakteru miasta. Żuraw, dawny dźwig portowy - to obok fontanny z Neptunem - najbardziej wyrazisty symbol Gdańska, zabytek jednoznacznie kojarzony z jego morską przeszłością i potęgą. Żuraw jest najstarszym zachowanym dźwigiem portowym w Europie. Został zbudowany w latach 1442-1444 w formie dwóch ceglanych baszt, między którymi zainstalowano drewniany mechanizm dźwigowy. Pełnił potrójną funkcję: dźwigu przeładunkowego, fortyfikacji obronnej i bramy miejskiej.

 

36

 

Poczta specjalna upamiętniajaca szlak handlowy Wisły odbyła się w dniach od 29 kwietnia 2017 r. do 27 maja 2017 r. Przesyłki zostały przetransportowane drewnianymi galarami, Wisłą, na trasie: Kraków - Gdańsk i na trasach pośrednich do Gdańska - zgodnie z załączoną tabelą.
Galara przycumowała na Motławie, w pobliżu statku Sołdek i tam nastąpiło przekazanie przesyłek Pani Elżbiecie Lisieckiej - pracownicy Urzędu Pocztowego Gdańsk 50. Poza przesyłkami, na ręce pracownicy gdańskiej Poczty, przekazana została flaga pocztowa, która przez cały spływu Wisłą była zatknięta na galarze przewożącej Pocztę specjalną.
Korespondencja z nabrzeża do UP Gdańsk 50 została przewieziona przez Panią Elżbietę w asyście flisaka z Krakowa - Pana Jarosława Kałużę.

 

49

 

50

 

61

 

Inną Pocztą Specjalną trasą Wisły jest Poczta Rzeczna organizowana w dniu 30.06.2002 roku z okazji XXXIV Międzynarodowych Igrzysk Szkolnych Płock 2002 oraz 120. rocznicy Płockiego Towarzystwa Wioślarskiego:


Przewóz na trasie Płock – Nowy Duninów – Płock

 

Z portalu:


https://tczew.naszemiasto.pl/specjalna-poczta-wodna-mamy-nie-lada-gratke-dla-milosnikow/ar/c1-7730817

 

73

 

74

75

 

Katalog Znaków Pocztowych:

 

76a

 

77

 

78

 

79

 

80

 

81

 

82

 

1470 - Przybycie do Polski włoskiego humanisty Filippa Buonaccorsiego (zwanego Kallimachem), objęcie przez niego stanowiska wychowawcy synów królewskich;

1471 - Objęcie tronu czeskiego przez najstarszego syna Kazimierza Jagiellończyka - Władysława. Niudana próba objęcia przez Jagiellonów władzy na Węgrzech;

1473 - Pierwsza drukarnia w Polsce (Kaspra Straube, w Krakowie), pierwszy druk - kalendarz na rok następny. Urodził się Mikołaj Kopernik (zm. 1543), astronom, lekarz, ekonomista;

 

Bardzo dużo jest walorów filatelistycznych związanych z Mikołajem Kopernikiem. Przegladając różne broszury filatelistyczne doszedłem do wniosku, że trzeba by było stworzyć całkiem nowy rozdział poświęcony tej postaci. Uznałem, iż bardziej atrakcyjnym pokazaniem obchodów 500-rocznicy urodzin astronoma będą oryginalne zdjęcia robione podczas obchodów "Dni Kopernikowskich" dla nieistniejącej już gazety.

 

9

 

10

 

Jeden z naszych najsłynniejszych kopernikologów prof. Marian Biskup, ogląda książki nadesłane z Upsali. Z prawej mgr Janina Huppenthal.

 

11

 

Autograf Mikołaja Kopernika na jednej z książek nadesłanych z Upsali.

 

12

 

Książki będące własnością Mikołaja Kopernika nadesłane z Upsali.

 

13

 

Fragment wytłaczanej okładki jednej z książek Mikołaja Kopernika kupionej podczas studiów w Krakowie. W prawym górnym rogu Jagielloński Orzeł Biały.

 

14

 

W Toruniu została wykonana gigantyczna kompozycja plastyczna ku czci Mikołaja Kopernika., dzieła polskiego artysty plastyka, Stefana Knappa. Toruńska kompozycja wykonana w metalu i powleczona barwioną porcelaną ozdabia frontom gmachu nowej auli uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika.

 

15

 

Podczas uroczystości składania wieńców pod pomnikiem Mikołaja Kopernika. Od lewej: Józef Tajchman, Janusz Groszkowski i Franciszek Szlachcic.