Kazimierz Jagiellończyk (1447-1492)

 

 

Urodzony w 1427 roku młodszy syn Władysława Jagiełły i Zofii z Holszan. W 1440 roku obwołano go na Litwie wielkim księciem. W siedem lat potem koronował się na króla Polski. W 1454 roku w Nieszawie nadał szlachcie większe przywileje rozpoczynając okres demokracji szlacheckiej. W tym samym roku przyjął hołd stanów pruskich, co rozpoczęło trzynastoletnią wojnę z Krzyżakami. Pokojem toruńskim w 1466 roku przyłączono do Polski Pomorze Gdańskie, Prusy Królewskie i Warmię, co przyczyniło się do gospodarczego rozkwitu kraju. Żonaty z Elżbietą z domu Habsburgów miał sześciu synów i siedem córek. Dla najstarszego syna Władysława uzyskał tron czeski (1471 r.) i węgierski (1490 r.). Zmarł w 1492 roku i został pochowany na Wawelu.

 

1

 

 

1447 - Panowanie Kazimierza Jagiellończyka (do 1492). Unia personalna z Litwą;

1454 - Wojna trzynastoletnia z Krzyżakami (do 1466). Klęska pospolitego ruszenia pod Chojnicami. Przywileje nieszawskie (zakaz zwoływania pospolitego ruszenia bez zgody szlachty);

 

1a

 

Król Kazimierz 10 lutego 1454 ożenił się z Elżbietą Rakuszanką z Habsburgów, która w przyszłości miała zyskać zaszczytny tytuł Matki Królów dając mu trzynaścioro dzieci, w tym sześciu synów, z których czterech zostało królami.

 

1456 - Urodził się Jan Łaski (zm. 1531), arcybiskup gnieźnieński, kanclerz wielki koronny;

 

35

 

39

 

40

 

41

 

1457 - Przywileje Kazimierza Jagiellończyka dla Gdańska, Torunia i Elbląga. Zajęcie Malborka przez Polaków (przeniesienie stolicy państwa zakonnego do Królewca). Urodził się Maciej z Miechowa (zm. 1523), kronikarz;

1462 - Zwycięstwo Piotra Dunina nad Krzyżakami w bitwie nad Jeziorem Żarnowieckim;

 

2

 

1443 - Zakup Księstwa Siewierskiego przez biskupa krakowskiego;

1456 - Zakup przez Koronę Księstwa Oświęcimskiego;

1462 - Inkorporacja lennego Księstwa Bełskiego oraz części Mazowsza - ziemi gostynińskiej i rawskiej;

1463 - Zwycięstwo okretów Gdańska i Elbląga nad flotą krzyżacką w bitwie na Zalewie Wiślanym;

 

4

 

1464 - Poddanie przez Krzyżaków zamku w Gniewie;

1466 - Drugi pokój toruński - zakończenie wojny trzynastoletniej z Krzyżakami;

 

5

 

6

 

37

 

 42

 

43

 

44

 

45

 

W 1454 r. zostało utworzone województwo pomorskie, które ostatecznie ukształtowało się po II pokoju toruńskim w 1466 r. Było zwyczajowo zaliczane do obszaru Prus Królewskich.

 

38

 

60

 

3

 

Na mocy II pokoju toruńskiego, inkorporacja przez Koronę, Prus Królewskich z Warmią - reszta Prus zhołdowana (Prusy Krzyżackie). Ziemia lęborsko-bytowska lennem koronnym w rękach książąt zachodniopomorskich.

 

1467 - Powierzenie przez Kazimierza Jagiellończyka wychowania swoich sześciu synów Władysława. Kazimierza, Jana, Aleksandra, Zygmunta, Fryderyka) Janowi Długoszowi;

1468 - Rozwój Gdańska, ważnego ośrodka handlowego i portowego Polski. Wisła głównym szlakiem handlowym;

 

Nie sposób nie ująć tu Żurawia gdańskiego. Żuraw - to symbol Gdańska i morskiego charakteru miasta. Żuraw, dawny dźwig portowy - to obok fontanny z Neptunem - najbardziej wyrazisty symbol Gdańska, zabytek jednoznacznie kojarzony z jego morską przeszłością i potęgą. Żuraw jest najstarszym zachowanym dźwigiem portowym w Europie. Został zbudowany w latach 1442-1444 w formie dwóch ceglanych baszt, między którymi zainstalowano drewniany mechanizm dźwigowy. Pełnił potrójną funkcję: dźwigu przeładunkowego, fortyfikacji obronnej i bramy miejskiej.

 

36

 

Poczta specjalna upamiętniajaca szlak handlowy Wisły odbyła się w dniach od 29 kwietnia 2017 r. do 27 maja 2017 r. Przesyłki zostały przetransportowane drewnianymi galarami, Wisłą, na trasie: Kraków - Gdańsk i na trasach pośrednich do Gdańska - zgodnie z załączoną tabelą.
Galara przycumowała na Motławie, w pobliżu statku Sołdek i tam nastąpiło przekazanie przesyłek Pani Elżbiecie Lisieckiej - pracownicy Urzędu Pocztowego Gdańsk 50. Poza przesyłkami, na ręce pracownicy gdańskiej Poczty, przekazana została flaga pocztowa, która przez cały spływu Wisłą była zatknięta na galarze przewożącej Pocztę specjalną.
Korespondencja z nabrzeża do UP Gdańsk 50 została przewieziona przez Panią Elżbietę w asyście flisaka z Krakowa - Pana Jarosława Kałużę.

 

49

 

50

 

1470 - Przybycie do Polski włoskiego humanisty Filippa Buonaccorsiego (zwanego Kallimachem), objęcie przez niego stanowiska wychowawcy synów królewskich;

1471 - Objęcie tronu czeskiego przez najstarszego syna Kazimierza Jagiellończyka - Władysława. Niudana próba objęcia przez Jagiellonów władzy na Węgrzech;

1473 - Pierwsza drukarnia w Polsce (Kaspra Straube, w Krakowie), pierwszy druk - kalendarz na rok następny. Urodził się Mikołaj Kopernik (zm. 1543), astronom, lekarz, ekonomista;

 

Bardzo dużo jest walorów filatelistycznych związanych z Mikołajem Kopernikiem. Przegladając różne broszury filatelistyczne doszedłem do wniosku, że trzeba by było stworzyć całkiem nowy rozdział poświęcony tej postaci. Uznałem, iż bardziej atrakcyjnym pokazaniem obchodów 500-rocznicy urodzin astronoma będą oryginalne zdjęcia robione podczas obchodów "Dni Kopernikowskich" dla nieistniejącej już gazety.

9

 

 

10

 

Jeden z naszych najsłynniejszych kopernikologów prof. Marian Biskup, ogląda książki nadesłane z Upsali. Z prawej mgr Janina Huppenthal.

 

11

 

Autograf Mikołaja Kopernika na jednej z książek nadesłanych z Upsali.

 

12

 

Książki będące własnością Mikołaja Kopernika nadesłane z Upsali.

 

13

 

 

Fragment wytłaczanej okładki jednej z książek Mikołaja Kopernika kupionej podczas studiów w Krakowie. W prawym górnym rogu Jagielloński Orzeł Biały.

 

14

 

 

W Toruniu została wykonana gigantyczna kompozycja plastyczna ku czci Mikołaja Kopernika., dzieła polskiego artysty plastyka, Stefana Knappa. Toruńska kompozycja wykonana w metalu i powleczona barwioną porcelaną ozdabia frontom gmachu nowej auli uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika.

 

15

 

Podczas uroczystości składania wieńców pod pomnikiem Mikołaja Kopernika. Od lewej: Józef Tajchman, Janusz Groszkowski i Franciszek Szlachcic.