Urodzony w 966 lub 967 roku, najstarszy syn Mieszka I i Dobrawy. W początkach panowania otoczył opieką wygnanego z Czech biskupa praskiego Wojciecha. Jego męczęńską śmierć z ręki pogańskich Prusów i rychłą kanonizację wykorzystał politycznie. W 1000 setnym roku na spotkaniu w Gnieźnie u grobu św. Wojciecha z cesarzem Ottonem III uzyskał pełnię władzy nad nowo utworzoną prowincją kościelną z ośrodkiem w Gnieźnie i został symbolicznie koronowany (właściwa koronacja odbyła się dopiero w 1025 roku). Próba opanowania Czech w 1003 roku wywołała konflikt z Niemcami zakończony dopiero w roku 1018 pokojem w Budziszynie pozostawiającym Polsce zdobyte ziemie zaodrzańskie (Milsko i Łużyce). W tymże roku Chrobry podjął zwycięską wyprawę na Kijów i zajął Grody Czerwieńskie. Zmarł w 1025 roku, został pochowany w podziemiach katedry poznańskiej.

 

 

52

 

clip

 

 

clip a 35

 

Ważniejsze wydarzenia:

 

992 - Śmierć Mieszka I. Panowanie Bolesława Chrobrego (do 1025);

995 - Wspólne walki Bolesława Chrobrego i cesarza Ottona III z Obodrytami;

996 - Przybycie na dwór Bolesława Chrobrego praskiego biskupa Wojciecha;

 

6

 

7 8

 

997 - Gdańsk po raz pierwszy został wymieniony jako miasto (Gyddanyzc urbs) w „Żywocie św. Wojciecha” (Vita prima Sancti Adalberti), spisanym przez Jana Kanapariusza w roku 999 w Rzymie. Z zapisu tego wynika, że św. Wojciech był w Gdańsku – i ochrzcił kilka tysięcy osób – wiosną 997 roku.

Męczeńska śmierć biskupa Wojciecha w kraju pogańskich Prusów;

 

8a

 

8b

 

29

 

30

 

31

 

32

 

33

 

47

 

23 

 

Św. Wojciech nauczajacy Prusów wg kwatery z Drzwi Gnieźnieńskich.

 

34

 

Medal -  1000 lecie Gdańska


Awers medalu nawiązuje do współczesnego Gdańska. Przedstawia widok na ulicę Piwną od strony Zbrojowni oraz na monumentalną Bazylikę Mariacką, wznoszącą się wysoko ponad panoramę gdańskich kamieniczek. Na pierwszym planie w ażurowej, delikatnej metaloplastyce o głębokim reliefie widoczny jest herb Gdańska. W dolnym łulu znajduje się napis „TYSIĄCLECIE GDAŃSKA 1997”. Nieduża część prawej strony awersu medalu przeznaczona została na umieszczenie emblematów instytucji współfinansujacych emisje medalu.


Część ta od panoramy miasta oddzielona jest wyraźną linią pionową, a pod nią wpisana jest pełna nazwa wydawcy medalu: POLSKIE TOWARZYSTWO NUMIZMATYCZNE – GDAŃSK.


Rewers medalu w górnym łuku zaczyna się od napisu w języku łacińskim: SANCTUS ADALBERTUS DE BOEMIA (czyli: Św. Wojciech rodem z Czech). Poniżej: URBS GYDDANYZC 997. Zastosowane zostało liternictwo według kroniki Kanapariusza, który jest autorem pierwszej źródłowej wzmianki odnoszącej się do Gdańska, wymienionego jako „Urbs Gyddanyzc”.


Na pierwszym planie, przy końcu pomostu znajduje się średniowieczna łódź słowiańska z ozdobnym dziobem w postaci głowy zwierzęcia, widziana od przodu. Posiada ona wyraźnie zaznaczone klepki poszycia i wyposażona jest w maszt o zwiniętym żaglu oraz dwa wiosła.


Na łodzi znajdują się trzy postacie. Pomostem, na końcu którego klęczy czwarta postać, podąża w kierunku grodu Św. Wojciech, w liturgicznej szacie, trzymajacy w lewej rece krzyż pastoralny.


W tle widać fragment wczesnośredniowiecznego grodu gdańskiego, otoczonego obronnym wałem drewnianym, z otwartą bramą, z której wyłania się skupisko ludzi. W dolnej, prawej części medalu przedstawiony jest awers i rewers denara biskupa praskiego z wizerunkiem Św. Wojciecha (według publikacji Stanisława Suchodolskiego „Początki mennictwa w Europie Środkowej, Wschodniej i Północnej”.


Medal Oddziału Gdańskiego wydany na Tysiąclecie Gdańska zaprojektowany został przez Andrzeja i Roussanę Nowakowskich z Warszawy. Wybity W Mennicy Państwowej w Warszawie w 1997 roku.


Materiał – tombak posrebrzany, o średnicy 70 mm i nakładzie 605 sztuk.

 

69

 

70

 

9

 

 10

 

64

 

65

 

 11

 

16

 

17

 

55

 

56

 

57

 

58

 

68

 

59

 

51

 

998 - Ślub siostry Bolesława Chrobrego – Świętosławy – z królem Danii Swenem Widłobrodym;

999 – Kanonizacja biskupa Wojciecha;

 

12

 

Srebrny sarkofag św. Wojciecha, dzieło gdańskiego złotnika P. van Rennen (XVII w.). Katedra Gniezno.

 

48

 

Gniezno - Katedra. - Fragment marmurowego mauzoleum św. Wojciecha w kaplicy bł. Bogumiła.

 

49

 

Gniezno. Grób św. Wojciecha.

 

1000 – Zjazd gnieźnieński. Utworzenie pierwszego w Polsce arcybiskupstwa – w Gnieźnie – i trzech nowych biskupstw: w Kołobrzegu, Wrocławiu i Krakowie. Pierwsza szkoła w Polsce – szkoła katedralna we Wrocławiu;

 

18

 

19

 

53

 

54

 

25 26

 

36

 

37

 

38

 

39

 

Medal. Mosiądz, waga 97 gram, średnica 64 mm, ulotka informacyjna.

 

43

 

44

 

45

 

46

 

Nie sposób nie wpisać w historyczne daty mojego rodzinnego miasta Chełma. Rok 1001 jest historycznym faktem istnienia miasta Chełm. W tymże roku Włodzimierz Wielki ustanowił w Chełmie biskupstwo obrządku wschodniego w celu umocnienia chrześcijaństwa wschodniego i wpływów ruskich na terenie zajętych w 981 r. Grodów Czerwieńskich. Uroczystości Obchodów 960-tej Rocznicy historycznego istnienia miasta Chełma stanowił jeden z fragmentów
uroczystości, jakie odbywały się na terenie całego kraju pod ogólnym hasłem - obchodów Tysiąclecia Państwa Polskiego.

 

 

27 28

 

 

1002 – Zajęcie Łużyc i Milska przez Bolesława Chrobrego;

1003 – Krótkotrwałe przyjęcie rządów w Czechach i na Morawach przez Bolesława Chrobrego. Pierwsza wojna z Niemcami (do 1005). Eremici w Międzyrzeczu (czczeni później jako Pięciu Braci Męczenników) zamordowani toporami przez rabusiów;

 

24

 

40

 

41

 

42

 

2

 

Przyłączenie do Polski Milska i Łużyc; czasowe zajęcie Miśni, Czech, Moraw, Słowacczyzny.

 

1004 – Wyparcie Bolesława Chrobrego z Milska, Łużyc i Czech przez Niemców;

 

3

 

Utrata Czech i Miśni.

 

1005 – Zatrzymanie wojsk niemieckich Henryka II pod Poznaniem, utrata (na mocy pokoju) Milska, Łużyc i Pomorza Zachodniego;

1005 – Anonimowy tekst (łaciński) Żywota Pięciu Braci Męczenników. Poczta Bolesława Chrobrego;

 

20

 

21

 

W swoich początkach polska poczta związana była z władcą i dworem. Korespondencję książąt i królów polskich przewozili posłańcy zwani komornikami. Podstawowym środkiem organizacji transportu dla posłańców były podwody, w ramach, których zobowiązano miejscową ludność do dostarczania koni i wozów. Wprowadził je w Polsce Bolesław Chrobry, tworząc w ten sposób komunikację dla potrzeb państwowych. Wydawanie podwodów i zmiana koni odbywała się w domu wójta, burmistrza lub ławnika. Żądający podwody musiał okazać uprawnienie i zapłacić należność z góry. Dostarczaniem podwód obciążano przede wszystkim miasta królewskie, które często zabiegały o zwolnienie z obowiązku bezpłatnego serwowania usługi.
Poczta i poszta. Bolesław Chrobry, który był równie wielkim wojownikiem jak organizatorem swego państwa, postanowił, żeby do rozwożenia jego rozkazów wszystkie miasta dawały posłańców konnych lub pieszych. Długosz, mówiąc o natychmiastowem zawiadomieniu Bolesława o zamordowaniu pięciu zakonników w Kazimierzu wielkopolskim roku 1005, dodaje: „Tak bowiem mądrze i przezornie król ten urządził swoje państwo, że wszelkie sprawy i wypadki świeżo wydarzone, czy to w pobliżu, czy z dala, w kraju czy za granicą, nietylko dniem ale i nocą dochodziły jego wiadomości”.BOLESŁAW CHROBRY (992-1025)

 

1007 – Druga wojna z Niemcami (do 1013), zajęcie Milska i Łużyc przez Bolesława Chrobrego;

 

4

 

Utrata zwierzchności nad Pomorzem Zachodnim.

 

1008 - Pobyt Brunona z Kwerfurtu, udającego się z misją na ziemie Wieletów, Prusów i Jadźwingów, opracowanie przez niego Żywota Pięciu Braci Męczenników oraz pełniejszej wersji Żywota św. Wojciecha;

 

22

 

Na wzniesieniu grodu łomżyńskiego zwanym Wzgórzem Świętego Wawrzyńca według zapisków kościelnych miał stać kościół parafialny wybudowany według Kroniki Spengeberga przez świętego Brunona z Kwerfurtu, około 1000 roku. Święty ten niosąc wiarę chrześcijańską pogańskim ludom na pograniczu prusko-jaćwieskim poniósł męczeńską śmierć w 1009 roku zaledwie 20 kilometrów na wschód od tego miejsca, w okolicach dzisiejszej Wizny. Prawdziwość tej legendy dowodzą wykopaliska archeologiczne przeprowadzone na wzgórzu. Potwierdzają one, że w tym miejscu na pewno stał pierwszy kościół chrześcijański na Północnym Mazowszu, w krypcie odnaleziono wczesnośredniowieczne szczątki bogato ubranego duchownego.

 

1009 – Męczeńska śmierć Brunona z Kwerfurtu podczas misji chrystianizacyjnej wśród Jaćwingów;

 

15

 

1010 – Najazdy Sasów i Czechów na Śląsk;

1012 – Najazd książąt niemieckich. Włączenie biskupstwa poznańskiego do metropolii w Gnieźnie (po śmierci biskupa poznańskiego Ungera);

1013 – Pokój z Henrykiem II w Merseburgu: hołd Bolesława Chrobrego z Milska i Łużyc, ślub jego syna Mieszka

II, z siostrzenicą cesarską – Rychezą;

1014 – Wyprawa Bolesława Chrobrego na Ruś;

1015 – Trzecia wojna z Niemcami (do 1018), najazd wojsk Henryka II;

1017 – Odparcie najazdu Niemców, Wieletów, Czechów i Rusinów (m.in. Obrona Niemczy);

1018 – Pokój w Budziszynie kończący wojnę polsko-niemiecką (Bolesław Chrobry zatrzymuje Milsko i Łużyce); Wyprawa Bolesława Chrobrego na stolicę Rusi – Kijów;

 

13

 

clip 14

 

Bolesław I Chrobry 966 (967) - 1025
Wjazd do Kijowa 1018
Towarzystwo Wiedzy Obronnej 1991
Brąz
Średnica: 70 mm

Autor: Andrzej Nowakowski

 

60

 

 

61

 

67

 

 

5

 

Zajęcie przez Bolesława I Chrobrego Grodów Czerwieńskich i rejonu Brześcia. Utrata Moraw i Słowacczyzny.

 

1019 – Przyłączenie do Polski Grodów Czerwieńskich (do 1031);

1025 – Koronacja Bolesława Chrobrego, pierwszego króla Polski. Śmierć Bolesława Chrobrego, panowanie Mieszka II Lamberta (do 1031, 1032-1034);

 

50

 

66

 

Medal: Bolesław Chrobry
Awers denara Bolesława Chrobrego. W otoku napis: BOLESŁAW CHROBRY/ GNIEZNO - 1025. Sygnowany: spleciony monogram SW
Z lewej strony włócznia Św. Maurycego, niżej rewers denara Bolesława Chrobrego. Centralnie napis: " NIE GODZI SIĘ/TAKIEGO I TAK WIELKIEGO MĘŻA, JAK/-BY JEDNEGO   SPOŚRÓD/DOSTOJNIKÓW,KSIĘCIEM/NAZYWAĆ LUB HRABIĄ,/LECZ WYPADA CHLUBNIE/WYNIEŚĆ GO NA TRON/KRÓLEWSKI I UWIEŃ-/CZYĆ KORONĄ". Anonim Gall/ks.I. 6.
Czas powstania - 1985 r.
Średnica - 7 cm
Materiał - tombak brązowiony

62

 

63