Aleksander Jagiellończyk (1501-1506)

 

 

 

Urodzony w 1461 roku, czwarty syn Kazimierza Jagiellończyka i Elżbiety. Obrany w 1492 roku wielkim księciem litewskim starał się zabezpieczyć wschodnie granice księstwa poprzez układy z Moskwą (żonaty był z księżniczką moskiewską Heleną). Po śmierci brata, Jana Olbrachta, wybrany został królem Polski. Początkowo popierał możnowładców, później uległ szlachcie, która uchwałami sejmów w Piotrkowie (1504 r.) i Radomiu (1505 r.) stworzyła podstawy polskiego parlamentaryzmu. Zmarł w 1506 roku w Wilnie i pochowany został w tamtejszej katedrze.

 

1

 

1501 - Śmierć Jana Olbrachta. Panowanie Aleksandra Jagiellończyka (do 1506). Przywilej mielnicki (decydujący wpływ senatu na rządy);

1503 - Podpisanie rozejmu z Turcją, zabezpieczającego południowe granice kraju. Pierwsza stała drukarnia (Kraków, Kasper Hochfeder). Urodził się Andrzej Frycz Modrzewski (zm. 1572), myśliciel. pisarz polityczny;

 

15

 

2

 

1497 - Utrata zwierzchności Polski nad Mołdawią;

1503 - Straty Litwy na rzecz Moskwy (Siewierszczyzna);

 

1504 - Sejm w Piotrkowie - ograniczenie władzy senatorskiej. Pierwsza ksiązka ilustrowana: Opusculum de arte memorativa Jana z Dobrzyc. Urodził się Stanisław Hozjusz (zm. 1579). kardynał, przywódca kontrreformacji, pisarz;

1505 - Uchwalenie konstytucji Nihil novi na sejmie w Radomiu (sejm najważniejszym organem władzy, monarcha nie może podejmować ważnych decyzji bez zgody senatorów i posłów). Urodził się Mikołaj Rej (zm. 1569), pierwszy wybitny pisarz tworzący w języku polskim (zwany ojcem literatury polskiej);

 

10

 

 

 

6

 

8

 

9

 

7

 

3

 

4

 

11

 

12

 

Wydanie jednej z emisji monety okolicznościowej o nominale 2 zł będącej aktualnym środkiem płatniczym w Polsce. Moneta w stanie menniczym została zamknięta w sztywnym blistrze, którego obie strony przedstawiają temat wydania tej monety oraz dane jej emisji.

 

1506 - Statut Łaskiego - zbiór wszystkich wydanych wcześniej przywilejów i praw. Śmierć Aleksandra Jagiellończyka. Panowanie Zygmunta I Starego (do 1548). Pierwszy druk tekstu Bogurodzicy;

 

5

 

13

 

14

 

Wydanie jednej z emisji monety okolicznościowej o nominale 2 zł będącej aktualnym środkiem płatniczym w Polsce. Moneta w stanie menniczym została zamknięta w sztywnym blistrze, którego obie strony przedstawiają temat wydania tej monety oraz dane jej emisji.